Szczep im. Romualda Traugutta

Janusz Boissé „Blady”

Dzieciństwo

hm. Janusz Boissé urodził się 9 stycznia 1932 roku w Tarnopolu. Był synem Tadeusza – artysty malarza i kombatanta Legionów Polskich oraz Janiny – nauczycielki języka polskiego. Mieszkał w Tłustem (Touste) k. Tarnopolu. We wrześniu 1939 roku ojciec został powołany na front, z którego już nie powrócił, a Janusz z matką zostali zesłani do Kazachstanu. Transport został przerwany w Kijowie. W 1945 Janusz Boissé ukończył szkołę powszechną i pierwszą klasę gimnazjum na tajnych kompletach w Piotrkowie Pierwszym.

Młodość

W młodości mieszkał w Męce k. Sieradza. W 1950 roku zdał maturę w Sieradzu (I Liceum Ogólnokształcące im. Kazimierza Jagiellończyka). Po maturze pracował jako nauczyciel niewykwalifikowany w szkołach powszechnych w Męce k. Sieradza (dziś Szkoła Podstawowa nr 6 im. Janiny Majkowskiej) i Woźnikach. W latach 1954-1958 studiował geografię na Uniwersytecie Łódzkim. Po studiach rozpoczął pracę w Szkole Podstawowej nr 125 w Rudzie Pabianickiej, następnie w XVIII Liceum Ogólnokształcącym im. Jędrzeja Śniadeckiego w Łodzi (1962/1963).

Praca w I LO im. Mikołaja Kopernika w Łodzi

W latach 1963-1997 uczył geografii w I Liceum Ogólnokształcącym im. Mikołaja Kopernika w Łodzi – w jednej z najlepszych szkół średnich w Polsce. W latach 1963-1967 pełnił funkcję wicedyrektora I LO. W pracy nauczycielskiej często stosował metodę harcerską, wychowania przez wartości oraz motywowania zamiast uczenia – motywowania, aby wiedzieć więcej od niego… Charyzmatyczny wychowawca 3 pokoleń łodzian.

Harcerstwo

W 1969 został opiekunem kilkunastu harcerzy w I LO działających w ramach 3 ŁDH i 8 ŁDH. 1 stycznia 1970 roku został mianowany Komendantem Szczepu im. Romulada Traugutta w Łodzi (przy Hufcu Łódź-Polesie). Powołał do życia 5 drużyn starszoharcerskich: 4 ŁDH, 7 ŁDH, 9 ŁDH, 47 ŁWDH (wodna) i 6 WŁDH (wodna), przyczyniając się do powiększenia Szczepu im. Romualda Traugutta do ok. 250 osób stale działających w Szczepie. Funkcję Komendanta Szczepu im. Romualda Traugutta pełnił nieprzerwanie do 31.08.2001 roku. W tym czasie wychował łącznie około 3 tysięcy harcerzy. W latach 2001-2015 pełnił funkcję członka Rady Szczepu im. Romulada Traugutta. Posiadał stopień Harcmistrza – najwyższy stopień instruktorski ZHP.

W stanie wojennym harcerze ze Szczepu im. Romualda Traugutta pod wodzą dh. Janusza Boissé pomagali rodzinom internowanych oraz osobom starszym. W latach osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych Szczep wspierał Domy Dziecka i Domy Opieki Społecznej. W 1991 roku nawiązał kontakt z młodzieżą polską ze szkół na Wileńszczyźnie – od 1993 do 1999 roku  uczniowie z Wilna, Nowej Wilejki, Mickun brali udział w obozach harcerskich w Strużnicy, Sudety (Rudawy Janowickie) organizowanych przez Janusza Boissé. Dzięki wymianie w obozach na Wileńszczyźnie brali też udział harcerze ze Szczepu im. Romualda Traugutta i młodzież z I LO.

Propagator turystyki

Od 1963 do 1968 prowadził w I LO Koło Geograficzne i Szkolne Koło Krajoznawczo-Turystyczne. W 1968 roku stworzył od podstaw i prowadził Harcerski Klub Turystyczny „Tramp” im. Wawrzyńca Żuławskiego. Wspólnie z harcerzami HKT „Tramp” Janusz Boissé opracował i wydał dwie mapy turystyczne „Rudawy Janowickie” (1:25 000) w 1989 i 1993 roku oraz Mapę „Okolice Łodzi” (1:75 000) w 1992 roku. Zorganizował kilkadziesiąt rajdów, wycieczek, rejsów, zimowisk, letnich obozów stałych i wędrownych
(w Polsce: m.in. Dolina Caryńskiego, Nasiczne, Strużnica, Wenecja) i zagranicą (Kresy Wschodnie, Europa Płd-Wschodnia i Zachodnia). Był pomysłodawcą „Rajdu z Piosenką” organizowanego przez Szczep im. Romualda Traugutta od 34 lat w okolicach Łodzi (47 edycja odbyła się jesienią 2015 roku w okolicach Sieradza). Autor cyklu artykułów „Nasze Rudawy” („Poznaj swój kraj” 2/1991). Współautor Monografii Doliny Strużnicy.

Działalność artystyczna

Janusz Boissé był pomysłodawcą i założycielem kabaretu „Kiełbie we Łbie” (1963-1974) – od 1974 do 2000 roku „Harcerski Kabaret Kiełbie we Łbie”. Jest autorem 50 piosenek śpiewanych do dziś w łódzkim środowisku harcerskim i turystycznym (piosenki kabaretowe, pieśni polityczne, piosenki wędrowca). Teksty piosenek autorstwa Janusz Boissé zostały wydane w roku 2001 jako „Śpiewnik Bladego”. W 2002 roku odbył się w Łodzi „Benefis Bladego”, na którym wystąpili dawni członkowie Kabaretu „Kiełbie we Łbie”. W 2006 roku ukazała się płyta CD „KOPER … to najpiękniejsze słowo świata” wydana przez Polskie Radio Oddział w Łodzi, na której 3 utwory śpiewa sam autor tekstu – Janusz Boissé. W roku 2015 ukazała się płyta CD „Blady”, na której oprócz archiwalnych nagrań wykonywanych przez Janusza Boissé na poprzedniej płycie – znalazł się utwór „Hobo” (słowa i muzyka autorstwa Janusza Boissé) nagrany podczas sesji w 2006 oraz kilka utworów (m.in. „Świeca” i „Były”) wykonanych w 2015 roku przez harcerzy „Bladego”- absolwentów I LO.

Nagrody i wyróżnienia

  • W 1973 otrzymał tytuł „Zasłużony Działacz Kultury”
  • W 1978 otrzymał Złoty Krzyż Zasługi
  • 1980 – Odznaka Hufca Łódź Polesie
  • 1987 – Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski i Honorowa Odznaka Miasta Łodzi
  • 1995 – Nagroda Specjalna Stowarzyszenia Wychowanków Gimnazjum i Liceum
    im. M. Kopernika w Łodzi za wkład pracy w rozwój harcerstwa
  • W 1995 roku uhonorowany Odznaką „Za Zasługi dla Miasta Łodzi” przez Radę Miejską
  • 1997 – Nagroda Prezydenta Miasta Łodzi Marka Czekalskiego za szczególne osiągnięcia w pracy dydaktyczno-wychowawczej i opiekuńczej
  • 1999 – Złoty Krzyż Zasługi dla ZHP  – najwyższe wyróżnienie Związku Harcerstwa Polskiego
  • 2003 – specjalne Wyróżnienie za szczególne zasługi dla Szkoły Kapituły Honorowej Odznaki I Liceum Ogólnokształcącego imienia Mikołaja Kopernika w Łodzi
  • W 2012 roku została mu przyznana Nagroda Miasta Łodzi

Janusz Boissé zmarł 14 stycznia 2015 w Łodzi. Jest pochowany w części ewangelickiej Starego Cmentarza w Łodzi. We wrześniu 2015 roku na kamienicy przy budynku I LO odsłonięto w ramach galerii Urban Forms „Mural ku czci Bladego”.

„Posiedzimy tu na grani blisko Boga

Popatrzymy na doliny w mgle przedświtu

I zejdziemy każdy pójdzie swoją drogą

Moje góry, jak daleko znów do szczytów…”

fragment „Moje góry” (Tyle godzin przesiedziałem…), słowa i muzyka: Janusz Boissé

2015 Szczep im. Romualda Traugutta